Tansiyon neden yükselir? 3 ana sebep

0
1307
Tansiyonun sebepleri

Tansiyon neden yükselir sorusuna 3 ana başlıkla cevap verebiliriz.

1.Tansiyon neden yükselir? Kalp debisi artarsa

1 dakikada kalp tarafından pompalanan kanın miktarı ne kadar artarsa basınç o kadar çok olur. Yani tansiyon artar. Örneğin bu sistemi nehrin akıntısına benzetebiliriz. Ne kadar nehrin debisi fazlaysa (akıntısı) suda sizi sürüklemesi o kadar kolaydır. Kalbinizin büyüklüğü, kalbinizin dakikadaki atış sayısı arttıkça (Nabız) damar duvarlarına yapılan kan basıncını yani tansiyonunuz da artar.

  • Kalbimizin büyüklüğü artarsa kasıldığında doğal olarak daha fazla oranda kan pompalayacaktır. Kalbimiz yaptığımız sporla doğru orantılı büyüyebilir. Örneğin bisikletçilerin kalpleri normal insanlara göre %40 daha büyüktür. Bu sayede ihtiyaç duyulan yakıt enerji kaslara daha düşük kalp (nabız) atışı ile pompalanabilir.
  • Dakikadaki kalp atış sayısının artması (Nabzın artması) da yine tansiyonunuzu arttırır. Bu sayede kalp vücudun ihtiyaç duyduğu anda daha çok kan pompalayabilir.

Peki bisikletçiler spor yaparken nasıl tansiyon artışlarından vücutlarına zarar vermeden korumayı başarabiliyorlar?

Cevabı basit: Sağlıklı elastik damar yapısı ile. Damar şişmiş bir balona benzer. Basınç artınca damar daha çok genişler . Basınç azalınca normal haline döner. Bu esneme damarı yırtılmaktan ve patlamaktan korur. Eğer damarın yapısı bozulursa damarda çatlamalar ve kanamalar oluşmaya başlar.

  • Kan damarlarınız esnekliğini yitirmişse tansiyonunuz artar.
  • Koştuğunuzda kalbiniz daha fazla kan pompaladığında tansiyonuz yükselir.

2. Tansiyon neden yükselir? Kan miktarı ve yoğunluğu artarsa

Tansiyon neden yukselir
Tansiyon neden yukselir

Yetişkin bir insanın yaklaşık vücut ağırlığının %7-%8 kadarı kandır. Yani 80 kg olan bir yetişkinin kan miktarı yaklaşık 80*0,07 (%7) = 5,6 Litre kan vardır diyebiliriz. 80 kg olan aynı kişi kilo aldı ve 100 kg oldu. Kanı 5,6 Litre mi kaldı. Hayır. Kan vücut ağırlığı ile doğrudan ilişkili.  Hesap ortada 100 kg * 0,07 (%7) = 7 Litreye çıktı. 1 litre kan yaklaşık 1,060 kg. Özetle üretilen fazla 1,4 Lt lik kan damarlara yapılan basıncı 1,4 kg arttı. Diğer yandan artık kalp 1,4 kg’lık fazla kanı da dolaştırmak zorunda. Kısaca kilo almak tansiyonu arttırır. Ayrıca tuz vücutta su tutulmasını sağladığı için kan miktarını arttırır. Kan miktarı artışı tansiyonun artmasına sebep olur.

  • Kilo alımı kan miktarının armasına sebep olur. Buda  kalbin daha fazla zorlanmasına yani daha fazla kan pompalamasına yol açar. Tansiyon artar.
  • Tuz tüketimi kan dolaşımındaki sodyum Na miktarını arttırır. Böbrekler sodyum yüzünden daha az kanı temizleyebilirler. Buda kanda suyun birikmesine yani kan miktarının artmasına sebep olur. Kalp kanı pompalamakta zorlanır. Tansiyon yükselir

3.Tansiyon neden yükselir? Kan ve damar arasında sürtünme artarsa

  • Damar duvarlarının esnekliği kaybolursa sürtünme artar dolayısı kanın damarlarda dolaşımı daha zor olur. Kalp daha fazla kan pompalamak zorunda kalır, tansiyon artar.
  • Damarın genişliği daralırsa tansiyon artar. (Damarlar hasar gördükçe etrafında bazı proteinler birikmeye başlayarak damar daralır ve damar tıkanıklarına sebep olurlar. Daralan damarlar tansiyon artışına sebep olur. Bu hortumun uç kısmını sıktığınızda suyun  basıncı artarak daha ileri gitmesine benzer.
  • Kanın yoğunluğu artarsa tansiyon yine artar. Protein ve yağlar kanın yoğunluğunu arttırır. Kolesterol bir yağ olduğundan artışı kandaki yoğunluğun artması tansiyonun da armasına sebep olur. Kilo almak ve sürekli hayvansal gıdalar tüketmek kolesterolü arttırdığından tansiyonda dolaylı olarak artar.

Tansiyon neden yükselir sorusunun cevabını fizik ve kimya ögesini içeren doğa kanunlarında bulduk ve cevapladık. Bu gerçeği bildikten sonra farklı davranırsak büyük tansiyon ve küçük tansiyon yükselir. Kan damarlarına basınç artmaya, basınç damarlara zarar vermeye başlar. Hasar gören damarlarlarda istenmeyen maddeler birikmeye bu yüzden de daralır. Daralan damarlar büyük ve küçük tansiyonun artmasına daha fazla sebep olur. Büyük tansiyon 180 mm Hg ve ya küçük tansiyon 120 leri vardığında çoğumuz şanslı isek mide bulantısı ve kusma, göğüs ağrısı, nefes kesilmesi, şiddetli sırt ağrısı, güçsüzlük, görme bozuklukları, konuşmada zorluk, ciddi endişe , nöbetler , tepkisizlik ile doktora yada hastaneye gideriz. Şansız isek böbrek hastalığı  kalp krizi felç yada  ölümle karşılaşabiliriz.

Lütfen yüksek tansiyon değerlerinizi bilin. Tansiyonunuzu sürekli kontrol altında tutun. Eğer ideal tansiyon değerlerinden ölçtüğünüz değerler farklı ise lütfen yaşam tarzınızı değiştirin. Günde en az 1 saat egzersiz yapmaya çalışın.

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here