Sinirimi bozma. Tansiyonumu yükseltme.

0
1143
Tansiyon_Yukselmesi

Öfkelendiğimizde, kızdığımızda niye tansiyonumuz yükselir?

Tansiyon niye yükselir? Öfkelenmek , kızmak , tansiyonunu yükseltir mi?  Öfkelenmek, kızmak insanın sürekli doğal hali değildir. Evet kızmak sinirlenmek var hayatımızda ama niye kızarız niye öfkeleniriz? Engellenme, önemsenmeme, saldırıya uğrama bizi öfkelendirebilir. Kısaca bir sebebe tepki gösteriyoruz.

Kızdığımızda vücudumuzda salgılanan kimyasallar ile değişikler olmaya başlar. Bir güç içimizde belirir. Terlemeye başlarız. Nefes sıklığımız artar. Göz bebeklerimiz küçülür. Kalbimiz daha hızlı çarpmaya başlar. Tansiyonumuz artar. Bu değişikler Otonom sinir sistemimizin etkisi. Bizi kavgaya sorunu çözmeye hazırlıyor. Tamamen bilinçsiz içgüdüsel yapıyoruz. Bu kısa girişten sonra sinir sistemimiz ile tansiyon arasındaki bağlantıyı daha iyi anlamak için bazı konuları açıklamalıyız.

Tansiyonumuz niye var? Ne işe yarar?

Yediğimiz besinlerin hücrelerimize yaşamaları için taşınması gerekmektedir. Güzel bir yemek yedik. Mide ve bağırsaklarımız bu yemeklerden alabildiği faydalı kısımları aldı ve bunları hücrelere ve organlara götürmesi için kana karıştırdı. Kan vücutta sürekli dolaştığından bu ihtiyaç duyulan besinleri ihtiyaç sahiplerine yani organlara ve hücrelere teslim etti. Eğer kanımız vücutta dolaşmasaydı tansiyondan bahsetmemiz mümkün olmazdı. Kan vücutta dolaşırken kan damar duvarlarına yaptığı basınca, kan basıncı ya da tansiyon diyoruz.

Peki kanı kim hareket ettiriyor?    

Kalp!!! Kalp kasıldığında sanki bir balonu sıkıyormuşuz gibi bir basınç oluşturur. Bu sıkma, kasılma anında kan damarlardan hareket etmeye başlar. Bu sırada damar duvarında oluşan basınca büyük tansiyon veya sistolic basınç diyoruz. Kalp gevşediğinde ise sanki balonu sıkmayı bırakıp elimizi gevşetmemiz gibi damarlardaki basınç düşer ve eski haline gelir. Buna da küçük tansiyon veya diastolic tansiyon diyoruz.

Peki vücudumuz daha fazla besin duyduğu anlarda örneğin koşmaya başladığımızda kalp bu durumdan nasıl haberi oluyor? Ben kesin kalbime hazırlan 3 dakikaya koşmaya başlayacağım demiyorum. Nasıl anlıyor?

Sinir Sistemimiz ne güne duruyor. Kalbimiz, damarlarımız, beynimiz, böbreklerimiz ve sinir sistemimiz ortaklaşa çalışıyorlar.

Sinir sistemimizi biraz anlayalım ki bu otomatik süreç sonrasında tansiyonumuzu nasıl arttırıp nasıl düşüreceğimizi anlayabilelim.

İki türlü sinir sistemimiz var.

ASinir sistemi:

Sinir sistemini merkezi sinir sistemi beyin, beyincik, omurilik soğanı ve omurilikten oluşur.

BMerkezi ve Çevresel (periferik) sinir sistemi.

Vücudu ağaç kökü şeklinde saran sinir liflerinden oluşur. Merkezi sinir sistemi ve vücut organları arasındaki sinirsel iletimi sağlar. Periferik sinir sistemi de ikiye ayrılır.

  • Somatik

Duyu organlarından duyusal bilgiyi merkezi sinir sistemine taşır ve motor komutlarını kaslara aktarır, gönüllü hareketleri kontrol eder. Yani elimizi istemli bir şekilde hareket ettirebiliriz.

  • Otonom

Tansiyon, kalp hızı, solunum, sindirim ve göz bebeklerin daralması dahil olmak üzere istemsiz vücut sürecini düzenler; bilinçli yön olmadan otomatik olarak çalışır. Otonom sinir sistemi de 2 ye ayrılır.

Sempatik

Vücudu harekete ve strese hazırlar. Buna dövüş ya da uçuş denir. Kısaca sistemi yüksek devirde çalıştırır. Sempatik sinir sistemi vücudun artan aktivitesi durumunda veya stres durumlarında enerji tüketimini uyarır. Örneğin kalp atışları ve nefes alıp vermeyi hızlanır ve tansiyonu yükseltir.

Parasempatik

Vücudu yatıştırır ve vücudun enerji tasarrufu yapmasına yardımcı olur. Parasempatik sinir sistemi daha çok sükûnet ve dinlenme zamanında enerjinin depolanması ve yapılanması sürecini kontrol eder, örneğin kalp hızı yani nabız düşer, salgı bezlerinin uyarılması ve sindirim sistemi kaslarının hareketi yavaşlar.

Gördüğünüz gibi tansiyonumuzun kontrolü otonom sinir sistemine bağlı. Kısaca otomatik olarak kontrol ediliyor. Tansiyon sempatik sinir sistemimiz ile yükseltilirken Parasempatik ile düşürülüyor.

Tansiyon ve otonom sistemi nasil calisir
Tansiyon ve otonom sistemi nasil calisir

Peki Otonom Sinir sistemi tansiyonun yükseltilmesi ya da düşürülmesi gerektiğini nasıl anlıyor?

Vücutta bulunan birçok sensör var. Bu sensörler yardımı ile otomatik olarak vücut sistemi dengeliyor. Bu dengeleme birden fazla organ ile çok hızlı düzenlenmekle olduğundan otomatik olarak gerçekleşiyor. Tam yükseltecektim unuttum kazalarından bizi koruyor.

Tansiyon yükselsin komutu alındığında vücuttaki değişiklikler neler olur?

      • Beyin sapı kalbe daha hızlı ve güçlü çalış komutunu gönderir. Dakikadaki kalp atış sayısı artar
      • Böbreklere kandaki sıvı miktarını azaltın komutu gider. Yani kan yoğunlaşır.
      • Damarlara daralın denir.  Sıkışan damarlar tansiyonu yükseltir.
Tansiyon ve organlar Beyin Bobrek Kalp
Tansiyon ve organlar Beyin Bobrek Kalp

Vücut tansiyonu arttır ya da düşür komutunu niye veriyor?

Tansiyon yükseltmek vücudun amacı değil. Duraktaki otobüse yetişmek için koşmanıza ihtiyaç varsa kaslarınıza daha fazla oksijen ve besin gerekir. Kalp, çarpma hızını arttırarak daha fazla kan pompalar. Kalp debisi artar. Kan basıncı yani tansiyon yükselir. Tansiyon yükselmesi kısaca bir sonuç. Koştuğunuz için tansiyonuz yükseliyor. Tansiyonuz yükseldiği için koşmuyoruz😊.

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here