Normal tansiyon değerleri

0
3210
Normal-tansiyon-degerleri-120-80
Normal-tansiyon-degerleri-120-80

Normal tansiyon değerleri en gencimizden en yaşlımıza bilmemiz gereken sayılardır. Fakat yalnızca tansiyon ile ilgili bir sorunumuz olduğunda bu değerlerin önemini anlıyoruz.

Normal tansiyon değerleri nedir ve ne işe yarar?

Normal tansiyon değerleri bir referans değer aralığıdır. Yıllar içinde insanlardan ölçüm yapılarak toplanmış ve istatistiksel olarak anlamlı olan bir sayılar kümesi haline getirilmiştir. Her birey tansiyon değerlerini bu referans değerler ile karşılaştırarak sağlığının durumu ile ilgili bir ön bilgiye ulaşır. Genelde tansiyon bir neden değil bir belirtidir. Tansiyon değerleri 2 rakamla ifade edilir. Büyük tansiyon ve küçük tansiyon. Her iki değerde milimetre cıva birimi mm Hg olarak gösterilir. (Cıvalı Barometre)

Sağlıklı yetişkin bir bireyin doğru bir tansiyon ölçümü yapıldığında değerleri büyük tansiyon 120’den düşük ve küçük tansiyon da 80’den düşük olarak çıkacaktır. Örneğin eğer büyük ya da küçük tansiyonunuz 120/80 değerlerinin üzerindeyse bir hastalığınızın görünen belirtisi olabilir. Önemli olan normal tansiyon değer aralığında kalmaktır.

İlk önce normal tansiyon oranları diğer bir değişle ideal tansiyon ve anormal değerleri nelerdir onları inceleyelim.

Normal tansiyon değerleri (İdeal tansiyon değerleri)

Normal tansiyon deger araligi
Normal tansiyon degerler araliklari. Buyuk tansiyon 90-120 kucuk tansiyon 60-80

Normal tansiyon kaç olmalıdır sorusunun cevabı istatistik olarak belirlenmiş büyük ve küçük tansiyon alt ve üst değerleri arasındadır diye verilmelidir. Yani 119/79 da sağlıklı bir tansiyon olurken 91/61 de normal tansiyon değeri olarak kabul edilir. Başka bir örnek vermek gerekirse tansiyon 100/80 yine ideal tansiyon aralığındadır. Sınıra çok yakın mesela 10’a 6 gibi tansiyon değerleri sınırlar içinde olsa da pek makbul görülmez

Normal büyük tansiyon aralığı 60 ile 90 mm Hg, normal küçük tansiyon aralığı 60 ile 80 mm Hg arasındadır. Tansiyon ölçümü yaptıktan sonra her iki değerinizde normal tansiyon aralığında olmalıdır. Örneğin büyük tansiyonunuz 110 mm Hg iken küçük tansiyonunuz 92 mm Hg ise Yüksek tansiyon seviye II kategorisine girersiniz.

Bu değerlere İdeal tansiyon değerleri de denir. Bu tansiyon grubundaki bireylerin kalp krizi, beyin kanaması, böbrek hasarları gibi sorunlar yaşaması az bir ihtimaldir.

Düşük tansiyon değerleri

Dusuk tansiyon deger araliklari.
Dusuk tansiyon deger araliklari. Buyuk tansiyon 70 – 90 kucuk tansiyon 40 – 60

Düşük tansiyon değerleri büyük tansiyon 70 – 90 mm Hg arasında gezinirken küçük tansiyon 40 – 60 mm Hg arasındadır. Büyük yada küçük tansiyondan biri verilen değer aralığındaysa kişinin tansiyonu düşüktür, tansiyonu düşmüştür yada tansiyon düşmesi denir. Özellikle Büyük ve küçük tansiyon alt değerlerine düştükçe hayati tehlike artmaktadır.

Yükselmiş tansiyon değerleri

Yukselmis tansiyon deger araliklari.
Yukselmis tansiyon deger araliklari. Buyuk tansiyon 120 – 129 Kucuk tansiyon 80 den kucuk

Amerikan Kardiyoloji Derneği 2017 yılında bir hipertansiyon kılavuzu hazırladı. Bu kılavuza göre 120-129 arasına yüksek tansiyon değerine sahip olan kişiler yükselmiş tansiyon olarak adlandırıldılar. Bu sınıflandırma erken tansiyon problemini tanıma ve ona göre önlem almayı kolaylaştıracağı düşünülüyor Eskiden ideal tansiyon değerleri büyük tansiyonunda üst sınır 139 küçük tansiyonda ise üst sınır 90 olarak sayılıyordu.

Yüksek tansiyon değerleri – Seviye I

Yuksek tansiyon Seviye I deger araliklari.
Yuksek tansiyon Seviye I deger araliklari. Yuksek tansiyon 130 – 139 Kucuk Tansiyon 80 – 89

Eğer büyük tansiyonunuz 130 – 139 arasında veya küçük tansiyonunuz 80 – 89 arasında ise seviye 1 hipertansiyon diğer adı ile seviye 1 yüksek tansiyon sınıfındasınız.

Yüksek tansiyon değerleri – Seviye II

Yuksek tansiyon Seviye 2 deger araliklari
Yuksek tansiyon Seviye 2 deger araliklari. Yuksek tansiyon 140 ve üzeri kucuk tansiyon 90 ve uzeri

Büyük tansiyonunuz 140 ve üzeri ise veya küçük tansiyonunuz 90 ve üzeri ise kategoriniz 2. seviye yüksek tansiyon. Örneğin tansiyon 170/110 hipertansiyon krizi sınırına çok yaklaşmış seviye II yüksek tansiyondur.

Hipertansiyon krizi

Hipertansiyon Krizi
Hipertansiyon Krizi Buyuk tansiyon 180 üzeri Kucuk tansiyon 120 uzeri

Büyük tansiyonunuz 180 ya da küçük tansiyonunuz 120 üzerine çıkmışsa hiç beklemeden hastaneye gitmenizde fayda var. Bu seviyedeki tansiyon yüksekliği vücudunuzda kalıcı hasarlar bırakabilir.

Dünya sağlık örgütü tansiyon değerleri (ideal tansiyon değerleri) de 18 yaş üzeri sağlıklı bir birey için 12/8 ya da 120/80 Hg olarak belirledi. Tansiyon kaç olmalıdır erkek, kadın, Çinli, Japon, Amerikalı, Meksikalı, beyaz, zenci, olmanız bu referans değerleri yani ideal tansiyon değerlerini değiştirmez. İdeal tansiyon değerleri tüm yetişkinler için aynıdır. Kısaca

Yüksek tansiyon nasıl düşürülür?

Yüksek tansiyon değerlerini ideal tansiyon değerlerine düşürmek için en önemli yapmamız gereken

Normal veya zayıf kilolu olmak: Herkes kilosunun fazla olmadığını düşebilir fakat Dünya Sağlık Örgütü normal kilo ölçüsünü bir standarda bağlamış. Bunu yaparken de bir formülle yapmamızı söylüyor.

Vücut kitle endeksi adını verdiği formül şöyle;

Vücut kitle endeksi (VKE) = Kilonuz (kg) / (boyunuzun metre cinsinden karesi) * 100

Örnek: 83 / (1.80)² = 25.6

Bu değere denk gelen sizin Vücut Kitle indeksiniz. Yukarıdaki örnekteki kişi fazla kilolu. Amaç kilonuzu 25’in altında tutabilmek

8, 5 kg/m.’nin altında olanlar: Zayıf
18.5 – 24, 9 kg/m. arasında olanlar: Normal kilolu
25 – 29, 9 kg/m. arasında olanlar: Fazla kilolu
30 – 39, 9 kg/m. arasında olanlar: Obez

Sigara, alkol , stres ten uzak durmak tansiyonunuzu belirli oranda düşecektir. Ayrıca günlük yaklaşık 1 saatlik egzersiz, Akdeniz diyeti yaparak tansiyonunuzu dengeleyebilirsiniz. Ama bazen tansiyon bir sebep değil bir gösterge olabileceği hiç unutulmamalıdır. Bu yüzden mutlaka tansiyon problemlerinizde doktora gidiniz.

Yaşa göre tansiyon değerleri değişir mi?

Genellikle büyük tansiyon (sistolik) yaşla birlikte artarken, küçük tansiyonda (Diastolik) tam tersi yönde düşme eğilimindedir. Bu söylem genellikle geçmişinde tansiyon ile problemi olmayan insanlar için geçerlidir. Fakat tansiyon yüksekliğine sahip olan hastalarda her iki tansiyon değeri de yükselir. Nerede ise 65 yaşını geçmiş tüm bireylerde izole sistolik hipertansiyon vardır. İzole hipertansiyon, tansiyonu tanımlayan büyük ve küçük tansiyondan, büyük tansiyonun 140 mm Hg’nin üzerine çıkarken küçük tansiyonun 90 mm Hg’nin altında seyretmesi anlamına gelir.

Eğer büyük tansiyon 90 mm Hg’nin altına düşerse ise baş dönmesi hatta bayılma yaşanabilir. Bu tansiyon düşmelerinin genellikle kaynağı vücudun susuz kalmasıdır. Ama bu durum genelde ileri yaşlarda ani kalkma ve ani hareketlerde kendini gösterir. Bu duruma hipotansiyon denir.

Yaşla birlikte tansiyon değerlerinin değişmesinin genelde 4 ana nedeni vardır

  • Yaşla birlikte hormonların azalması ya da salgılanma oranlarının değişmesi
  • Yaşla birlikte tat alma yetisinin azalmasından dolayı yemeklerin tuzlu yenmesi
  • Kan damarlarının yaşlanarak esnekliğini yitirmesi
  • Kalp ile ilgili problemler

Hangi tansiyon değeri daha önemlidir? Büyük tansiyon mu yoksa küçük tansiyon mu?

Genellikle büyük tansiyon değerine daha fazla önem verilir.  Özellikle 50 yaşın üzerindeki bireylerde kalbe bağlı hastalıklar için referans değeridir. Birçok insanda zamanla damarları sertleşir içinde bir plak oluşur ve kalp hastalıklarının olma ihtimali artar. Bu da tansiyonu artırır. Büyük tansiyonda bir çeşit turnusol kağıdıdır.

Yapılan araştırmalar 40 ila 89 yaş aralığında büyük tansiyonun her 20 mm Hg ya da küçük tansiyonun her 10 mm Hg artması kalp krizi geçirme riskini 2 kat arttırmaktadır.

Tansiyon değerleri ölçümü

Tansiyon değerleri günümüzde değişik cihazlarla ölçüm yapılarak kolayca belirlenir.  Bu cihazlara tansiyon ölçer tansiyon ölçer cihazı yada tansiyon ölçer aleti diyoruz. Ölçüm yapmadan tansiyon değerlerimizden bahsetmemiz doğru olmaz. Diğer yandan tansiyon yükselirken belirti vermez. Bu yüzden yüksek tansiyon en hassas organlarımızı vurmadan şikayetimiz olmaz. Sadece çok hızlı tansiyon değişiminde göz kararması, sıcak basması, terleme, kulak uğultusu vs gibi belirtiler hissederiz. Ani tansiyon yükselmesi belirtileri adlı yazımda ani yükselen tansiyonun belirtilerini ve yol açabileceği sorunları işledim. İlginizi çekeceğini düşünüyorum. Bazı tansiyon belirtileri çok yaygın hissettiğimiz ağrılara benzer. Örneğin baş ağrısı gibi günlük yaşantımızda önemsemeyiz. Tansiyonu fark etmenin yolu düzenli tansiyon ölçümlerinden geçer.

Tansiyon olcumu
Normal-tansiyon-degerleri-olcum

Tansiyon ölçümü evde yapmakta, dışarıda ölçtürmekte gerçekten kolay. Eczaneler ücretsiz ölçüm yapıyorlar. Keza aile hekimleri de olası tansiyon tehlikelerine karşı hastalarının tansiyonlarını ölçüyorlar.

Tansiyon ölçerler

Manüel : Manüel tansiyon ölçerler eczacıların kullandıkları tansiyon aletleridir. Manşon, pompa, manometre ve stetoskoptan oluşur. Ölçümü biraz profesyonellik ister. Hastanın kendi tansiyonun bu aletle ölçmesi zordur. Fakat ölçülen tansiyon değerleri olukça doğrudur.

  • Dijital
    • Koldan
    • Bilek
    • Parmak

Bu 3 ölçme aracıda kullanıcının evde tansiyon değerlerini ölçebilmesi için tasarlanmıştır.

  • Kol saatleri:

Şu anda iyi bilinen teknoloji markaları ülkelerin sağlık bakanlıklarından teker teker sağlık izleme yazılımlarına yasal izinleri alıyorlar. Bu konuda Apple yine öncü. Şu anda ürettiği I-watch 4 ile sağlığınızla ilgili %95 oranında doğrulukla birçok bilgiler veriyor. Hipertansiyon kalp ritim problemleri başlıcaları. Ayrıca bir manşetle bu saat tansiyon ölçümü yapabiliyor. Yakın gelecekte I-watch teknolojisine sahip saatler tek başına sürekli ölçüm yapabilecekler. Cnbc de geçen Apple watch ile nasıl tansiyon ölçersiniz ve Wareable sayfasında Apple çok yakın zamanda tansiyonunuzu ölçmeye başlayabilir yazılarını okumanızı tavsiye ederim . Bu saat teknolojisi normal tansiyon değerlerinin dışına çıktığınız anda size sorununuzu haber verip ambulans için hastaneyi arayabilir yetenekte olacaklar.

Niye tansiyon değerlerini mm Hg olarak ölçeriz?

Milimetre civa basıncının kısaltılması mm Hg’ dır. İlk doğru ölçüm yapan cihazlarda Civa (Hg) kullanılmıştır ve günümüzde bu birim hala sağlık sektöründe kullanılmaktadır

Tansiyon nedir ve Normal tansiyon değerini etkileyen faktörler nelerdir?

Dolaşım sistemimizin var olabilmesi yani kanın damarlar vasıtasıyla dolaşıp organlara ve dokulara besin götürebilmesi için tansiyona, kan basıncına ihtiyacımız var. Kan basıncı kalbin kasılıp gevşemesiyle meydana gelir. Kalbin kasıldığı andaki kanın damarlara yaptığı basınca büyük tansiyon (sistolik), gevşediği andaki basınca da küçük tansiyon Diastolik diyoruz. Adından anlaşılacağı üzere büyük tansiyon büyük değere küçük tansiyonda küçük bir değere sahiptir.

Normal tansiyon değerleri 3 ana prensibe bağlı değişir.

  • Kan yoğunluğunun ya da miktarının artıp azalması
  • Damarların daralıp gevşemesi
  • Kalp debisinin artıp azalması

Örneklerle açıklayalım. Yoğun tuz tüketimi kanın yoğunluğunu arttırdığından tansiyon artar. Aşırı kilo aldığınızda damarlarınızda daha çok lipit yani kolesterol gibi büyük moleküller dolaşmaya başlar ve kan yoğunluğunuz artarak yüksek tansiyona sebebiyet verir. Yaşlılık kan damarlarının sertleşmesine dolayısı ile genişlemesine mani olur. Bazı ilaçlar kalbin daha hızlı çarpmasına sebep olarak yine tansiyonu arttırabilir. Ayrıca Sigara alkol damarların sertleşmesi ile doğrudan ilgilidir.

Doğru tansiyon ölçümü

Doğru tansiyon ölçümü tansiyon hastaları için büyük önem taşımaktadır. Tansiyon problemi ile ilgilenen uzman doktorlar iç hastalıkları uzmanı kardiyolog hastanın tansiyon değerlerine bakarak tedavi uygularlar. Yanlış tansiyon değerleri yanlış tansiyon tedavilerine sebebiyet verir. Daha detaylı bilgi için doğru tansiyon nasıl ölçülür yazımızı okuyunuz

Normal tansiyon değerleri ve Kalp atışı (Nabız)

Yukarıda yaptığımız tansiyonun tarifinde her kalp kasılması ve gevşemesinde büyük ve küçük tansiyonun oluştuğunu gördük. Nabız yani kalp atışı da kalbin kasılması demek kısaca. 1 dakika içinde kalp atış sayısı da kalp atış hızını bize söyler. Normal tansiyon değerleri ile kalp atışı arasında bir paralellik vardır. Kalp debisi yani dakikada kalpten çıkan kan miktarı artarken tansiyonda artar. Ama kalp hızı dakikada 60′ ken 120’ye çıktığında tansiyon değerleri 2 katına çıkmaz. Diğer yandan sağlıklı bireylerin dinlenme esnasında kalp hızı dakikada 50-60′ dir. Bu değer 100 kadar normal kabul edilir. Çay, kahve, üzüntü, stres, egzersiz kalp hızını artırır.

Aşağıda olabilecek “Yaşa göre hedef ve maksimum ortalama Nabız sayı tablosunu” bulabilirsiniz.

Yaş Hedef nabız aralığı      50-85% Ortama maksimum kalp atış hızı, 100%
20 Yaş 100-170 dak kalp atış sayısı (K.A.S) 200 K.A.S
30 Yaş 95-162 K.A.S 190 K.A.S
35 Yaş 93-157 K.A.S 185 K.A.S
40 Yaş 90-153 K.A.S 180 K.A.S
45 Yaş 88-149 K.A.S 175 K.A.S
50 yaş 85-145 K.A.S 170 K.A.S
55 yaş 83-140 K.A.S 165 K.A.S
60 yaş 80-136 K.A.S 160 K.A.S
65 yaş 78-132 K.A.S 155 K.A.S
70 yaş 75-128 K.A.S 150 K.A.S

 

 

 

Tansiyon değerleri ve Egzersiz

Artık hayatına egzersizi ekleyip sağlıklı yaşamak niyetindeyseniz ya da tansiyonunuz yüksek egzersize başlamaya korkuyorsunuz. Yürüyün. Yürürken tansiyonunuz daima belli bir aralıkta kalır.

Yürümek en iyi egzersiz: Koreli bilim adamları yürümek üzerine yüksek tansiyon hastaları üzerinde bir deney tasarlayıp uygulamışlar. hastaları ikiye ayırmışlar ve 40 ve 10 dakikalık tempolu yürümeleri istenmiş. Her yürüyüş sonrası dinlenme durumunda her iki grupta da tansiyon düşmüş.  40 dakika tempolu yürüyenlerde büyük tansiyon 5 mm Hg küçük tansiyon da 2 mm Hg düşmüş. 10 dakikalık yürüş yapan grupta da büyük tansiyon 3 küçük tansiyon yine 2 mm Hg düşmüş.

Diğer yandan genel olarak aşağıda verdiğim tansiyon değerleri seviyesine göre spora başlama rehberi bir yol göstereceğini düşünüyorum.

Tansiyon seviyesi Daha hareketli olabilir miyim?
Altında 90/60 Düşük tansiyon probleminiz olabilir. Spora başlamadan mutlaka doktor kontrolünden geçin.
90/60-140/90 Soldaki değer aralığındaysanız daha fazla hareket etmekte bir zarar olmaz. Hatta spora başladıktan sonra değerleriniz daha fazla ideal tansiyona yaklaşır.
140/90 – 179/99 Bu değerlerde de egzersize başlayabilirsiniz.
180/100 – 199/109 Bir egzersize başlamadan önce mutlaka doktorunuzdan görüş alın.
200/110 yada üstü Bu tansiyon derecesi çok yüksek. Yeni bir aktiviteye başlamayın ve doktorunuzla görüşün.

 

Diğer yandan bir tansiyon değerlerinizde bir problem olduğunu düşünüyorsanız aşağıdaki sporları asla yapmayın.

  • Ağırlık kaldırma
  • Skuaj
  • Paraşütle atmak
  • Sprint
  • Duvar Tenisi (Squash)
  • Tüplü dalış

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here