Ani tansiyon yükselmesi belirtileri nelerdir? Nelere yol açabilir? Neden yükselir? Nasıl düşürülür? Tedavisi nasıldır?

0
2862
yüksek tansiyon icin alarm canları

Ani tansiyon yükselmesi belirtileri hepimiz için aynı olmayabilir. Aşağıda yazdığım 21 semptomdan belki biri yada birkaçı ani tansiyonunuz çıktığında hissedeceğiniz belirtiler olabilir yada başka hastalıkların  bulguları ile karıştırılabilir. Bu yüzden  hissettiğimiz işaretleri doğru tanımlamak, doğru yorumlamak ve ona göre hareket etmek sağlığımız için yapabileceğimiz en doğru şey olacaktır. Nefrologlar , iç hastalık uzmanları, aile hekimleri, eczacılar her zaman yüksek tansiyon ve belirtileri ile ilgili detaylı bilgi verebilirler.

Ani tansiyon yükselmesi nedir ? Kısa bir zaman dilimi içinde tansiyonun 40-50 mm Hg civa basıncında artması olarak tanımlanabilir.

Braun Tansiyon Aleti 6100
Braun Tansiyon Aleti 6100
Braun Tansiyon Aleti 6100 Tıkla

Ani tansiyon yükselmesi belirtileri

Ani tansiyon yükselmesi belirtileri sağlıklı bir insanda görülmez ya da insan da durup dururken tansiyonu bir anda fırlamaz. Mutlaka arkada yatan bir sağlık sorunu vardır. Tansiyon 120/80 mm Hg üzerine çıktığında yüksek tansiyon probleminden bahsedilir ve vücutta belli belirtilere sebep olur. Genelde yüksek tansiyon belirti vermez. Fakat ani tansiyon iniş çıkışlarında tansiyon yükselmesi belirtileri hissedilebilir. Hissettiğimiz tansiyon ile ilgili semptomları diğer hastalıkların bulgularından nasıl ayırt edebiliriz? Bu bulgular neden vücudumuzda ortaya çıkıyor?

  • Ani baş ağrısı: Ani, şiddetli ve kolay geçmeyen, patlayıcı tarzdaki baş ağrıları çok önemlidir ve kafa içinde ani kanamaların belirtisi olabilir. Enseden alın bölgesine ilerleyen ağrıda yüksek tansiyon habercisi olabilir. Beyin kanaması Migren de benzer baş ağrısı yapabilir ve kolayca birbirine karıştırılır.

    Oklar
    Tansiyonu takip etmek
  • Renksiz Cilt: Damarlardaki kırmızı kan hücreleri kırmızıdır ve görevlerinden biri dokulara oksijen taşımaktır. Yüksek tansiyon yüzünden kalp yeteri kadar ciğerlere kan pompalayamaz. Kanda meydana gelen oksijen eksikliği cildin pembe veya kırmızı tonun kaybolmasına ve mavimsi bir renk oluşmasına sebep olur. Bu duruma siyanoz da denir. Özellikle dudaklar ve parmak uçlarının rengi çok belirgin şekilde morarır.
  • Yüzde kızarma ve ateş basması: Bu semptom menopoz belirtileri ile oldukça benzerlik gösterir.
  • Baş dönmesi: Bu semptomu yaşayan hastalar iki şekilde tarif ediyorlar. İlki göz açıkken etrafın kaydığını gözler kapalıyken de sanki bir santrifüj etkisi ile savrulduğunu söylüyorlar. Bu tip baş dönmeleri vertigo olarak biliyor. Bir de dizziness baş dönmesi var. Hasta kendini sarhoş gibi hisseder. Genel bir sersemlik hissi, net ve dengeli hissedemez. Bu çeşit baş dönmesi tansiyonun ani değişmesinde de hissedilen baş dönmesidir.  Baş dönmesi bazı tansiyon ilaçlarının bir yan etkisi olabilirken, yüksek tansiyon doğrudan baş dönmesine neden olmaz. Bu semptomu tetiklememek için hareketlerinizi yavaş yapmaya çalışın. Yataktan ve oturduğunuz yerden yavaş kalkınız.
  • Nefes kesilmesi,  derin nefes alma ihtiyacı: Yüksek tansiyon kalp odalarının zamanla kalınlaşmasına yol açar. Bu odalar kanla dolup pompalanır. Kalınlaşan odalarda zamanla daha az kan pompalanmaya başlandığından dokulara oksijen ihtiyacı artar. Bu da nefes kesilmesi veya derin nefes ihtiyacını ortaya çıkarır.
  • Dengenin sağlanmasındaki zorluk: Beyninize oksijen eksikliği bazen dengeyi kaybetmenize neden olur.
  • Göğüste sıkışma: Tansiyona bağlı kalp krizi belirtisi olabilir.
  • Bacaklarda ve kollarda geçici his kaybı: Yine oksijensiz kalan vücudun hissettirdiği belirti.
  • Burun kanaması: Haftada birden fazla burun kanaması hipertansiyonun bir belirtisi olabilir, çünkü artan kan akışı burnunuzdaki kılcal damarları çatlatır ve kanamaya sebep olur.
  • Kalp çarpıntısı: Kalp vücuda oksijen yetiştirebilmek için daha hızlı çarpar. Taşıkardi yada kalbin düzensiz atmasından bahsedilir.
  • Bayılma: Oksijensiz kalan beyin kendini korumaya alır.
  • Kulak çınlaması: Kulak çınlaması, kulak vızıltısına, kulak uğultusu. Birçok hastalık bu belirtiyi verebilir.  Bunlar arasında, kulak kiri, Kulakta iltihap, menier hastalığı, ateşli hastalıklar, yorgunluk, bazı ilaçların yan etkileri, yüksek veya düşük tansiyon sayılabilir. Fiziki kontrol şarttır. Kulakta çok fazla sinir iletisi vardır. Tansiyon problemi bu sensörlerimizi etkiler.
  • Huzursuzluk ve mide bulantısı: Kan basıncı arttığında, kalp daha az kan pompalar. Organlara yeteri kadar gelmediği için oksijensiz kalır. Beynine oksijenli kan eksikliği, huzursuzluğa ve mide bulantısına neden olur.
  • Panik atak , terleme: Yüksek tansiyon  panik atağa sebep olabilir. Bu durumda vücuttaki adrenalin gibi kimyasallar salgılanmaya başlar. Vücutta vücut sıcaklığının arması yada terleme olarak görürüz.

    tansiyonun yarattigi gorme problemi
    Gorme bozuklugu
  • Görme bozukluğu, noktalı, bulanık görme: Tansiyona yükseldiğinde beynin göz sinir hücreleri ile birleştiği yer genişler. Bu yüzden gözden gelen sinyaller net beyne iletilemediği için görme bozukluğu ve bulanık görme gerçekleşir. Özellikle ani baş ağrısı ile görme bozukluğu birleştiğinde yüksek tansiyonun belirtisi olduğundan şüphelenilmelidir. Ama yinede bu iki belirtiyle tansiyon yüksekliğinden ölçüm yapılana kadar emin olamayız.
  • Yorgunluk ve uyku hali: Yüksek tansiyonda kalp daha az kan pompalamaktadır. Yetersiz kan akışı yorgunluk ve uyuklama ile sonuçlanır.
  • Göz kanlanması: Yüksek kan basıncı yüzünden göz içinde bulunan kılcal damarların çatlamasına ve kanın göze yayılmasına sebep olur.
  • Geçici koku kaybı: Yüksek kan basıncı burundaki sinir hücrelerini olumsuz etkiler ve görevlerini iyi yapamazlar.
  • Göz çevresinde ve bacaklarda ödem: Pulmoner arteriyel hipertansiyon veya PAH yüksek tansiyonun belirtisidir. Ayaklarınızın, bacaklarınızın ve ayak bileklerinin şişmesi, böbreklerin yüksek tansiyondan bozulmuş olmasının sonucu olabilir. Bu yüksek tansiyon belirtisine sahipseniz tıbbi yardım almak için hekiminize başvurun.
  • İdrara az çıkmak: Yüksek tansiyon sebebi ile vücuda yeterince kan pompalanamaz . Bu yüzden böbrekler kanı süzme işlemini gerçekleştiremediği için idrara çıkmak azalır.
  • İdrarda kan görmek: Böbrekler kanı süzme görevini yaparken çok ince kılcal damarlarını kullanır. Yüksek tansiyon bu kılcal damarları çatlatarak kanın idrara karışmasına yol açar.

Ani tansiyon yükselmesinin belirtileri olarak yukarıdaki semptomlar sayılabilir . Bu semptomlar kişiden kişiye değişir. Ama unutmayalım genellikle yüksek tansiyon vücuda hasar vermeye başlamadığı sürece belirti vermez. O yüzden eğer hissettiğiniz belirtiler yukarıdakilere benziyor ve yüksek tansiyondan şüpheleniyorsanız durumunuz ciddi olabilir. Tansiyon ölçümünü hemen yapınız.

Tansiyon ne kadar yükselebilir?

Bazı durumlarda büyük tansiyon çok yükselebilir. 120/80 altında dolaşan normal tansiyon değerine sahip bir bireyin tansiyonuna göre 180 mm Hg’ ye yükselmiş kan basıncı gerçekten çok yüksek bir değerdir ani tansiyon yükselmeleri bu sınırı zorlayıp üzerine çıkabilir ama bazı hastalar bu değere ulaşamadan kalp krizi ya da felç geçirebilirler. Bu gibi ağır yüksek tansiyon yani hipertansiyon durumunda yüksek tansiyon belirtileri tehlikeli derecede kendini belli eder. Yüksek kan basıncı yüzünden, vücut içindeki kan damarları hasar görerek kanamaya başlar. Eğer retina sinirleri veya damarları yırtılırsa kalıcı körlük oluşabilir. Bazı vakalarda tansiyon hastası titreme nöbeti geçirip komaya girebilir hatta ölebilir.

Eğer yukarıdaki belirtileri hissediyorsanız ilk önce doğru bir tansiyon ölçümü yapın. (Sağlıklı birey bile olsanız tansiyon ölçümlerinizi her sene en az 2 defa tekrarlayın). Her ne kadar hissettikleriniz yanlış olmasa bile tansiyon ölçümü size net olarak tansiyonunuzun inip ya da çıktığını kesin olarak söyler. Doğru tansiyon ölçümü için doğru tansiyon ölçümü nasıl yapılır sayfamızı inceleyin.

Ani tansiyon yükselmesi nelere yol açar?

Tansiyon yüksekliği halk arasında kan basıncı yüksekliği kalp ve kan dolaşımı sistemi üzerine ciddi yük bindirir. Nerede ise tüm organlar bu yüksek basıncı tolere edebilmek için ellerinden geleni yaparlar. Yüksek kan basıncının etkisi damarlara hasar vermeye, onların üzerinde küçük çatlaklara ve yıpranmalara sebep olur. Vücut bu hasarları bu yüksek basın altında tam anlamı ile onaramaz. Sürekli yüksek kan basıncı onarılandan daha fazla hasara sebep olur. Uzun vade de bu çatlaklar arasına kan ile birlikte vücuda dolaşan kolesterol gibi büyük moleküller birikmeye başlar ve bir gün bu biriken kütle kan damarını tıkar. Kan besin götüremediği için tıkanan damarlar ile beslenmeye çalışan dokular ölmeye başlar. Eğer bu damarlar kalp damarları ise kalp krizi ortaya çıkar. Ayrıca yüksek tansiyonun oluşturduğu damarlar üzerindeki çatlaklar giderek büyür özellikle kılcal damarlar bir gün bu yüksek basınca dayanamaz ve patlar. Kan yine organlara besin götürmediği gibi kan vücudun içine akmaya başlar. Bu kanama beyin gibi hassas bölgede ise biriken kan beyne basınç yapamaya da başlar. Beyin beslenemez, kan basınç yapar ve vücutta kan kaybı olmaya başlar. Beyin kanaması işte böyle de başlar. Sonunda beyinde olursa felç olma, böbrekte oluyorsa böbrek yetmezliği, gözde oluyorsa göz içi kanaması ve kalıcı körlükten bahsedilir.

Genelde büyük tansiyonunuz 180 mm Hg üzerine çıktığında yaşınız ne olursa olsun size ölümcül yada kalıcı zarar verebilir. Büyük ve küçük tansiyonunuz sırası ile 120/80 mm Hg üzerinde ise yine endişelenmelisiniz çünkü uzun vade de vücutta damarlar günden güne yıprandığından kalıcı hasarlar kaçınılmazdır. Kalp hastalıkları ortaya çıkar. Arabanızın nemden çürümesi gibi yavaş yavaş ama ölümcül.

Ani tansiyon yükselmesi nasıl düşürülür? Ne iyi gelir?

Yukarıdaki semptomların birini ya da birkaçını hissettiğinizi farz edelim. Evdeyseniz ev halkından ya da komşulardan, işteyseniz iş arkadaşlarınızdan hemen yardım isteyin. Eğer bayılırsanız kafanızı vurma veya baygınken kusarak boğulma gibi tehlikelerden uzaklaşmış olursunuz. Tansiyon ölçümü yaparak durumun vaziyetini anlayın. Yüksek tansiyonuz 180 mm Hg civarında ise vakit kaybetmeden hastaneye gidiniz ama giderken de aşağıdaki önerilerimi uygulamaya çalışın.

  • 30 sn de 6 kere derin nefes alın verin. Oldukça etkili olan bu egzersiz Otonom sistemi üzerinde etkilidir ve daralan damarları gevşetir.
  • Tansiyon hapı kullanıyorsanız hemen ilacınızı alın.
  • Muz gibi potasyumu yüksek besinler alın.
  • Su için. Su tansiyonunuzu dengeleme yardımcı olur. Özellikle oynak, inip çıkan bir tansiyonunuz varsa içme su tansiyonunuzu dengelemeye yardımcı olur.
  • Hemen bir sağlık kuruluşuna gidin.

Eğer büyük tansiyonunuz 140-150 civarındaysa yani sistolik kan basıncı yukarıdaki acil durum için uygulamaları yanında ılık duş almak gibi metotları deneyin. Bu konu ile ilgili daha fazla detay istiyorsanız  Tansiyonu ne düşürür yazımı okumalısınız.

Ani tansiyon yükselmesi neden olur? Sebepleri

Yüksek tansiyon genellikle günlük yaşantımızda ki her gün ki uygulamalarımız yada kötü alışkanlıklarımız yüzünden ortaya çıkar. Bunlardan bazıları;

Ani tansiyon yükselmesi ilaç kullanımı
Ani tansiyon yükselmesi ilaç kullanımı

İlaç kullanımı: Bazı ilaçların aşırı kullanımı: Ibuprofen içeren ilaçlar ya da Aspirin. Doğum kontrol hapları da tansiyonu yükselttiği biliniyor. Uyuşturucu da ayrıca tansiyonu hızlıca yükseltebilen maddelerdir.

Sigara kullanımı: Sigara içindeki nikotin ve nikotin içeren kimyasal maddeler damarların iç yapısını bozar. Diğer yandan damarların elastik olma meziyetini kaybetmesine sebep olur ki sertleşmiş damar yüksek tansiyonun en önemli sebeplerinden biridir.

Beslenme: Kötü beslenme alışkanlıkları örneğin yüksek doymuş yağ içeriği kan yoğunluğunun armasına dolayısı ile tansiyonun artmasına sebep olur. Ayrıca yüksek kalori içerdiğinden kilo alımını kolaylaştırır ki kilo ve tansiyon birebir birbirini etkileyen unsurlardır. Özellikle fastfood gibi yağlı, kalorili, tuzlu yiyecekler tansiyonunuzu zıplatır. Özellikle akşam yenen bu yemeklerin yanında alkol ve sigara tüketimi gece tansiyon niye yükselir sorusunun yanıtı olabilir.

Panik atak ve stres: Panik atak ve stres gündelik faaliyetler, düşünce kalıpları ve kişinin görevlerinden kaynaklanır. Fobiler ve depresyon hipertansiyonun tetikleyicilerinden olduğunu biliyoruz.

Diyabet: Diyabet çağımızın hastalığı. Diyabet I ve Diyabet II incelersek Diyabet II tamamen yeme alışkanlıklarımızla ilgili. İşlenmiş gıdalar ve şeker tüketimi insülin direncini arttırarak diyabet olmamızı sağlar. Diyabette damarların sertleşmesine dolayısı ile yüksek tansiyonu tetikler.

Tıbbi durumlar: Böbrek hastalıkları hormon salgılayan bezlerdeki tümörler, spinal yaralanmalar tansiyonun ani yükselmesine neden olabilir.

Diğer nedenler: Çay, kahve ve alkol gibi uyarıcı içeceklerin kullanımı kısa sürede tansiyonun artmasına yol açabilir. Diğer yandan artan kilo, hormonsal dengesizlik, şiddetli ağrı da kan basıncı üzerinde etkili diğer unsurlar.

Ani tansiyon yükselmesi tedavisi

Farkli-fikirler
Ani tansiyon yükselmesi belirtilerine farklı bakış

Ani yüksek tansiyon tedavisinde tansiyon 180 Hg civarlarına geldiyse doktorlar bu tansiyonu düşürmek için zamanla yarışır.

Yrd. Doç. Dr. Murat KOYUNCU (Acil Tıp Anabilim Dalı) , acil tansiyon tedavisini 3 kısma ayırmış ve bazı  hipertansiyon vakalarına acil müdahale etmek gerekirken bazılarına dokunmamak en iyi tedavi yoludur diyor. Kendisinin yazı linkini aşağıda bulabilirsiniz.

” Acil Hipertansiyon Tedavisi “

Diğer yandan hiçbir hastalığın tedavisi kişisel çabalar olmadan sürdürülemez. Bu yüzden bu konuda sağlık çalışanların yanında hasta olarak yapacaklarımız var. Bunları sıralarsak;

Kilo almamak ve vücut kitle indeksteki normal kişinin değerlerini tutturmak, tuzlu yememek, düzenli egzersiz, sigara ve alkolden uzak durmak sayılabilir.

Ayrıca tansiyon hastalarının nerede ise %50’si her gün alması gereken tansiyon ilaçlarını düzenli kullanmamaktadır. Düzenli kullanılmadığında normal tansiyon değerlerinden nasıl bahsedebiliriz ki. Bir Nefroloji doktoru (Nefrolog)  yüksek tansiyon belirtilerini düzenlemek için reçete ettiği hastanın kontrolünde niye ilacı düzenli almadığını soruyor. Verilen cevap çok ilginç. “Vücut yüksek tansiyon ilacına alışmasın diye düzenli almıyorum. ” İlaçlarımızı düzenli almamız gerekiyor. Eğer ilaçların bir yan etkisinden müzdaripsek doktorumuzla tekrar tedavi planlayabilirsiniz.

Belirti: Amacı olmayan, istem dışı gerçekleşen doğal göstergelere belirti denir. Belirti ancak onu yorumlamayı bilene bir şeyler anlatır. Belirtinin eş anlamları: bulgusemptomaraz 

DEĞERLENDİRME
Doğru ve güncel bilgi
Önceki İçerikDoğru tansiyon nasıl ölçülür?
Sonraki İçerikNormal tansiyon değerleri
Yazdıklarım ile tanımadığım insanlara yardım edebilmek en büyük motive kaynağım. (Eğitimim: Çanakkale Lisesi, Boğaziçi Üniversitesi Kimya, Yeditepe Üniversitesi MBA Profesyonel yaşamım: Johnson Wax, Johnson & Johnson, Gillette Company Kendi İşim : Infogate AŞ - Araştırma (ilaç firmaları için reçeteye dayalı istatistiksel panel) - E-Ticaret FMCG (B2C ve B2B) - Çağrı Merkezi - İngiltere bazlı ihracat & ithalat Hobilerim: -Basketbol -Blog (tansiyon.blog))

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here